Andy Burnham: İngiltere’nin Başbakanlık Adayı ‘Kuzeyin Kralı’

İngiltere’de İşçi Partisi’nin dikkat çeken isimlerinden biri olan eski Manchester Belediye Başkanı ve Birleşik Krallık Avam Kamarası Üyesi Andy Burnham, siyasi kariyeri ve liderlik iddiasıyla yeniden gündeme geldi. Daha önce iki kez İşçi Partisi liderliği için yarışan Burnham, son dönemdeki siyasi başarılarıyla başbakan adayları arasında anılmaya başlandı.

Kuzey İngiltere’yi temsil eden tarzı, samimi üslubu ve etkili iletişim becerileriyle bilinen Burnham, 9 yıldır Büyük Manchester Belediye Başkanlığı görevini yürütüyor. Destekçileri, onun İşçi Partisi’nin seçmenlerle olan ilişkisini yeniden güçlendirebilecek bir figür olduğunu savunurken, eleştirmenleri ise değişen siyasi koşullara kolayca uyum sağlayan bir siyasetçi olarak nitelendiriyor.

Burnham, İşçi Partisi lideri Keir Starmer’ın istifa kararının ardından başbakanlık adaylığını açıkladı. Starmer’dan boşalacak olan koltuğa talip olduğunu belirten Burnham, Starmer’ın istifasını “bir geçiş döneminin başlangıcı” olarak değerlendirdi. Eski Sağlık Bakanı Wes Streeting, Starmer’ın partiyi seçime taşıyamayacağını ifade ettikten sonra aday olmayacağını ve Burnham’a destek vereceğini duyurdu.

Andy Burnham, 1970 yılında Liverpool’da telefon mühendisi bir baba ve doktor resepsiyonisti bir annenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Çocukluğunu Makerfield’e yakın Cheshire’daki Culcheth köyünde geçiren Burnham, İrlanda kökenli olup, Roma Katolik devlet okullarında eğitim aldı. Eğitim hayatına Cambridge Üniversitesi’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı alanında devam etti ve mezuniyetinin ardından Güney Londra milletvekili Tessa Jowell’in yanında araştırmacı olarak çalıştı, daha sonra dönemin Kültür Bakanı Chris Smith’in danışmanı oldu.

Burnham, Cambridge yıllarında Hollanda doğumlu Marie-France Van Heel ile evlendi ve bu evlilikten üç çocuk sahibi oldu. Aile yaşamı ile siyasi kariyerini bir arada yürütmenin zorluklarına dair yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. 2009 yılında The Guardian’a verdiği bir röportajda, “Eşim hamile kaldığında aslında o dönemde çocuk sahibi olmayı planlamamıştık çünkü iş hayatında istikrarın önemli olduğunu düşünüyordum” ifadelerini kullandı.

Andy Burnham, 2001 yılında yaşadığı yere yakın olan Leigh bölgesini temsilen Parlamento’ya girdi. Eski Başbakan Tony Blair döneminde genç bir bakan olarak kabinede görev aldı ve Hazine Baş sekreterliği, Kültür, Medya ve Spor Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı görevlerini yürüttü. İşçi Partisi’nin 2010 genel seçimlerini kaybetmesinin ardından liderlik yarışına katıldı ancak dördüncü sırada kaldı. 2015 yılında yeniden liderlik için aday oldu ancak bu kez de Jeremy Corbyn’e karşı kaybetti.

Burnham, 2009 yılında Hillsborough faciasının 20. yılındaki anma töreniyle siyasi kariyerinde önemli bir dönüm noktası yaşadı. 97 Liverpool taraftarının hayatını kaybettiği bu trajik olayın ardından ailelerin adalet talebini desteklemesi, ikinci bir soruşturmanın başlatılmasına katkı sağladı. 2017 yılında Westminster’dan ayrılarak Büyük Manchester Belediye Başkanı seçilen Burnham, Covid-19 salgını sırasında hükümetin karantina önlemlerinin kuzey bölgelerini olumsuz etkilediğini savundu ve Manchester’da yaptığı konuşmalarla geniş bir destek topladı. Bu süreçte destekçileri ona “kuzeyin kralı” unvanını verdi.

Burnham, kariyeri boyunca İngiltere’nin aşırı derecede Londra merkezli yönetildiği görüşünü sıkça dile getirdi. Bölgesel eşitsizliklerin ülkeye zarar verdiğini savunan Burnham, yakın zamanda verdiği bir röportajda Britanya’nın “40 yıldır yanlış yolda” olduğunu ifade etti. Geçen yıl, İşçi Partisi’nin “tahvil piyasalarına olan bağımlılığından kurtulması” gerektiğini belirtti ve bu sözlerinin yanlış anlaşıldığını söyledi.

New York Times’a göre, eski Başbakan Tony Blair döneminde danışmanlık yapan John McTernan, Burnham hakkında, “O sadece iyimser ve mutlu bir siyasetçi olmaktan keyif alıyor gibi görünüyor. Liderler ya size ilham verir ya da sizi biraz moral olarak çökertir” ifadelerini kullandı. Andy Burnham, İngiliz siyasetinde karizmatik, kuzeyli ve iyimser bir figür olarak tanınmaya devam ediyor. Manchester’daki yerel yönetim deneyiminin onu Downing Street’e taşıyıp taşımayacağı ise İngiltere siyasetinin önümüzdeki döneminde merakla beklenen konular arasında yer alıyor.