Faiz: Paranın Üretimden Kaçışı ve Zenginlik Duvarları

Faiz konusu gündeme geldiğinde genellikle sayılar ön planda oluyor. Yüzde kaç, mevduat ne kadar kazandırıyor, kredi faiz oranları ne durumda gibi sorular öne çıkıyor. Ancak bu mesele sadece ekonomik verilerle sınırlı değil; insan boyutunu da göz ardı etmemek gerekiyor. Faiz oranları yükseldiğinde, yalnızca rakamlar değişmiyor; esnafın, sanayicinin ve tüketicinin hesapları da etkileniyor. En önemlisi, toplumdaki gelir dengesi de bu durumdan etkileniyor. Bu nedenle faiz meselesine sadece ekonomik bir konu olarak değil, aynı zamanda bir adalet meselesi olarak yaklaşmak gerekiyor.

Yüksek faiz getirisi, yatırımcılar için iki farklı seçenek sunuyor: Sermayeyi üretime, ticarete veya istihdama yönlendirmek ya da daha az riskle faiz gelirine yönelmek. Faiz getirisi ile reel ekonomideki kazanç arasındaki fark açıldığında, para üretimden uzaklaşıp faize yöneliyor. Bu durum, günümüzde yaşadığımız ekonomik sıkıntıların önemli bir kaynağını oluşturuyor. Ekonomi, yalnızca paranın para kazanmasıyla büyümemelidir; para çalışmalı, fabrikalar, esnaflar ve işçiler de çalışmalıdır. Para, bir kişinin cebinden diğerine geçerek emeğe ve ticarete dönüşmelidir. Ancak faizle birlikte, üretime gitmesi gereken sermaye finansal getiriler peşinde koşuyor.

Faiz yükünün kimlerin sırtında olduğu sorusu da dikkat çekici bir noktadır. Geçmişte merhum Prof. Dr. Necmettin Erbakan, faiz sistemine sert eleştirilerde bulunmuştu. Faiz yükü, nihayetinde mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansıyor ve bu bedeli toplumun geniş kesimleri ödüyor. Bir esnaf veya sanayici kredi kullandığında, ödediği faiz, ürün fiyatlarına yansıyor ve sonuçta tüketici bu yükü taşıyor. Bu durum, sadece bankalarla müşterileri arasındaki bir işlem değil; ekonominin tüm katmanlarına yayılan bir maliyet olarak karşımıza çıkıyor.

Faiz sisteminin en büyük eleştirilerinden biri, sermaye sahiplerinin faiz gelirleri elde ederken, sermayeye ihtiyaç duyanların faiz ödemek zorunda kalmasıdır. Bu durum, gelir dağılımındaki adaletsizliği derinleştiriyor. Faiz, sadece bir oran değil, paranın kimden kime aktığını belirleyen bir ekonomik mekanizmadır. Sermaye sahibi bekler ve kazanırken, borçlu kişi hem kullandığı paranın bedelini hem de o parayla yaptığı işin riskini taşır. Bu tablo, adalet duygusunu yaralayan bir ekonomik düzen oluşturuyor.

Kur’an-ı Kerim, faiz meselesini yalnızca ekonomik bir tercih olarak ele almaz. Allah Teâlâ, “Ey iman edenler! Allah’tan sakının ve eğer gerçekten müminlerseniz faizden geriye kalanı bırakın” buyurur. Bu ifadeler, faiz meselesinin sadece ekonomik bir hesap olmadığını, aynı zamanda iman ve ahlak ile ilgili olduğunu gösteriyor. Kur’an, faiz uygulamalarına karşı çıkarken, adaletin sağlanması gerektiğini vurgular. Faiz, toplumun adalet dengesini bozan bir sömürü düzenine dönüşür.

İslam’ın faiz yasağını anlatırken, meseleyi sadece “faiz haramdır” ifadesine sıkıştırmak, Kur’an’ın ortaya koyduğu büyük resmi eksik bırakır. İslam, ekonomik adalet anlayışını savunur ve haksız kazanca karşı çıkar. Para, çalışmalı ve insanı köleleştirmemelidir. Sermaye, üretime dönüşmeli, istihdam yaratmalı ve bu süreçte refah toplumun tamamına yayılmalıdır. Eğer bir tarafta para sürekli büyürken diğer tarafta insanlar sürekli borçlanıyorsa, bu durumun sorgulanması gerekir.

Sonuç olarak, faiz meselesi yalnızca bankalarla ilgili değil, aynı zamanda bir iman, ahlak ve adalet meselesidir. Bugün faiz oranlarını konuşurken, rakamların arkasındaki insanları görmemiz gerekiyor. Çünkü para faize hapsolduğunda, sadece para hareketini kaybetmiyoruz; üretimi, yatırımı ve toplumsal dayanışmayı da faiz yükünün altında bırakıyoruz. Kur’an’ın çağrısı açıktır: “Faizden geriye kalanı bırakın.” Çünkü mesele yalnızca paranın ne kadar arttığı değil, o paranın nasıl kazanıldığıdır. Gerçek zenginlik, bankadaki rakamların büyüklüğünde değil, sofradaki ekmeğin adaletle paylaşılmasındadır.