Suudi Arabistan petrol stokları tükenebilir
Suudi Arabistan petrol stokları, Kızıldeniz’e uzanan Doğu-Batı boru hattı birkaç gün içinde açılmazsa tükenme riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Suudi Arabistan petrol piyasasındaki kaynaklar, Riyad yönetiminin Kızıldeniz kıyısına uzanan ana petrol boru hattını birkaç gün içinde yeniden çalıştıramaması durumunda ihracata ayrılan stokların tükenebileceği uyarısında bulundu. Kaynaklar, hattın uzun süre devre dışı kalmasının küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4’ünü piyasadan çekebileceğini ve mevcut arz krizini daha da ağırlaştırabileceğini belirtti.
Küresel enerji arzındaki daralmanın yakıt fiyatları ve enflasyon üzerindeki baskıyı artırdığı, ABD tahvil getirilerini ise 2008’deki küresel mali krizden bu yana en yüksek seviyelere taşıdığı aktarıldı.
Doğu-Batı boru hattı saldırıların ardından kapatıldı
Suudi Arabistan, perşembe sabahı Riyad ve Medine bölgelerini hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırılarının ardından, Arap Yarımadası boyunca yaklaşık 1.200 kilometre uzanan Doğu-Batı petrol boru hattını tedbir amacıyla kapattı.
Reuters’a konuşan kaynaklar, hattaki hasarın tamamen giderilmesinin 5 ila 6 hafta sürebileceğini ifade etti. Bununla birlikte onarım çalışmaları sürerken petrol pompalama faaliyetlerinin kısmen yeniden başlatılması planlanıyor.
Hattın kapanması nedeniyle Kızıldeniz kıyısındaki Yenbu Limanı’nda ihracatı yalnızca 5 ila 7 gün karşılayabilecek miktarda petrol kaldığı bildirildi. Suudi Arabistan’ın müşterilerine kısa süre daha petrol sağlayabilmek için Mısır’daki Kızıldeniz kıyısında bulunan Ayn Sukhna Limanı ile Akdeniz kıyısındaki Sidi Kerir Limanı’nda da stok tuttuğu belirtildi.
Sektör tahminlerine göre depolama kapasitesi Yenbu’da yaklaşık 35 milyon varil, Ayn Sukhna’da 18 milyon varil ve Sidi Kerir’de 20 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Ancak kaynaklar, Doğu-Batı hattı yeniden devreye alınmadığı takdirde bu stokların da zaman içinde tükeneceğini vurguladı.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması hattın önemini artırdı
Arap Yarımadası’nın iç kesimlerinden geçen Doğu-Batı boru hattı, son 6 ayda Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmanın Suudi Arabistan üzerindeki etkilerini sınırlayan başlıca güzergâhlardan biri oldu. Haberde, boğazdaki kapanmanın İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırılarının ardından gerçekleştiği belirtildi.
Suudi Arabistan bu hat üzerinden günlük yaklaşık 4 milyon varil petrolü Kızıldeniz’deki Yenbu Limanı’na yönlendiriyordu. Söz konusu miktar, dünya genelindeki petrol arzının yaklaşık yüzde 4’üne karşılık geliyor.
Üretim ağustosta 6,2 milyon varile geriledi
Suudi Arabistan, geçen hafta Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ne ağustos ayındaki petrol üretiminin günlük 6,2 milyon varile düştüğünü bildirdi. Üretim, savaş başlamadan önce şubat ayında günlük 10,9 milyon varil düzeyindeydi. Böylece birkaç ay içinde günlük üretimde yaklaşık 4,7 milyon varillik azalma yaşandı.
Uluslararası Enerji Ajansı da cuma günü yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan’ın petrol arzının ağustos ayında 30 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indiğini duyurdu. Ajans, gerilemenin Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını bildirdi.
IEA, küresel petrol arzının bu yıl günlük 5,7 milyon varil azalmasını bekliyor. Bu düşüş, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 6’sına denk geliyor.
Savaş öncesinde Orta Doğu ülkeleri dünya piyasalarına günlük yaklaşık 22 milyon varil petrol sağlarken, Hürmüz Boğazı’ndan geçen miktarın son dönemde 6 ila 9 milyon varile kadar gerilediği belirtiliyor. Doğu-Batı boru hattındaki kesintinin uzaması, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz üzerinden yaptığı ihracatı da ciddi biçimde azaltabilir ve küresel petrol arzındaki krizi derinleştirebilir.
