Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri İçin 3 Yılda 3,6 Trilyon Lira Harcandı
Kahramanmaraş ve Hatay depremlerinin etkilerini azaltmak için 3 yılda 3,6 trilyon lira harcandı. Kamu harcamaları detayları açıklandı.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Kahramanmaraş ve Hatay depremlerinin yarattığı tahribatın etkilerini azaltmak amacıyla yapılan harcamaları içeren bir rapor hazırladı. Bu raporda, son üç yıl içerisinde toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) harcama yapıldığı vurgulandı.
Raporda, depremlerin yol açtığı felaketin boyutları ve bölgedeki yeniden imar projeleri detaylı bir şekilde incelendi. Merkezi Yönetim Bütçesi kaynakları kullanılarak, 2025 yılı itibarıyla depremin neden olduğu kayıpların telafisi ve afet risklerinin azaltılması için bu harcama yapılmış durumda.
Depremlerin ardından geçen üç yıl boyunca kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası organizasyonlarla iş birliği içinde, hasar tespit çalışmaları gerçekleştirilmiş ve bu doğrultuda onarıma yönelik yoğun çabalar sarf edilmiştir.
Afetzedelerin barınma ihtiyaçlarının karşılanmasına öncelik verilmiş olup, kalıcı konut projeleri üzerinde de önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Bugüne kadar yapılan kura törenleri sonucunda toplamda 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yerinin inşası tamamlanmıştır.
Eğitim alanında da önemli adımlar atılmıştır. Bölgede eğitim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için 13 bin 321 derslik inşası için 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için ise 6,9 milyar lira harcama yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, derslik sayısında deprem öncesine göre yüzde 15 artış sağlanması hedeflenmektedir.
Üniversitelerde de yeniden yapılanma çalışmaları sürdürülmekte, bu kapsamda fakülte binalarının güçlendirilmesi ve kampüs altyapılarının yenilenmesi için toplam 5,1 milyar lira harcama yapılmıştır. 2026 Yılı Yatırım Programı çerçevesinde, depremde zarar gören yapıların onarımı için üniversitelere 2,4 milyar lira ödenek ayrılmıştır.
İstihdam kaybını önlemek ve iş gücü piyasasını desteklemek amacıyla aktif iş gücü politikalarına da büyük önem verilmiştir. Deprem bölgesindeki 11 ilde toplam 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından faydalandırılmış, bu alana yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak aktarılmıştır.
Yerel yönetimlerin hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi için altyapı yatırımlarına ve çevre düzenlemelerine yönelik yaklaşık 4 milyar lira nakdi kaynak sağlanmıştır. Enerji altyapısında oluşan hasarların giderilmesi için ise 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 51,1 milyar lira harcama yapılmıştır.
Tarım, ulaşım ve sanayi projeleri kapsamında da önemli yatırımlar gerçekleştirilmiştir. Kara yolları ve otoyollarda hasarların giderilmesi için 19,8 milyar lira harcama yapılmış, yeni yerleşim alanlarına erişim sağlamak amacıyla 40 milyar lira kaynak ayrılmıştır. Demir yolu hatlarının onarımı için 2025 yılı sonuna kadar 26,4 milyar lira yatırım gerçekleştirilmiş, 2027 yılına kadar 31,5 milyar lira harcama planlanmaktadır.
Sonuç olarak, deprem sonrası yürütülen çalışmalarla bölgenin yeniden imarı noktasında büyük ilerlemeler kaydedildiği belirtilmektedir. Raporda, “İyileştirme çalışmalarında kapsamlı ve planlı yatırımlar gerçekleştirilerek gerekli finansman ve insan kaynağı seferber edilmiştir. Depremden etkilenen vatandaşların kalıcı konut ihtiyaçlarının karşılanması ve kamu hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için gerekli altyapının sağlanması konusunda önemli adımlar atılmıştır” ifadelerine yer verilmiştir.
