BM’den Gazze enkazı için suç kanıtları uyarısı
BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze enkazının temizlenmesi sırasında İsrail’in işlediği iddia edilen suçlara ait kanıtların korunmasını istedi.
Birleşmiş Milletler (BM) Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, İsrail’in işgali, saldırıları ve ablukası altındaki Gazze’de yürütülen enkaz kaldırma çalışmalarına ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Gazze enkazının geniş çaplı biçimde kaldırıldığını belirten Albanese, çalışmaların olası uluslararası suçlara ait izleri ortadan kaldıracak ya da İsrail’in yasa dışı işgalini kalıcılaştıracak bir sürece dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.
Enkazda insan kalıntıları ve fiziksel kanıtlar bulunuyor
Albanese, enkaz kaldırma, kırma ve yeniden yerleştirme faaliyetlerinin, soykırım da dahil olmak üzere ileri sürülen uluslararası suçların soruşturulması için önem taşıyan insan kalıntıları ile fiziksel kanıtların yok olmasına yol açmaması gerektiğini ifade etti. Bu çalışmaların, kuşatma altındaki bölgede hayatını kaybedenlerin bulunmasını ve kimliklerinin belirlenmesini de engellememesi gerektiğini kaydetti.
Filistinli yetkililerin enkaz altında 10 binden fazla kişinin bulunduğunu tahmin ettiğini aktaran Albanese, Gazze’nin yaklaşık yüzde 70’inin erişim kısıtlamaları ve farklı düzeylerde İsrail askeri kontrolü altında olduğunu belirtti.
“Kanıtları yok etmek yasa dışı”
Gazze’deki molozların yalnızca inşaat atığı olarak görülemeyeceğini söyleyen Albanese, bunların bir suç mahallinin, mezarlığın ve iki yıl süren bombardıman sırasında yaşananların maddi kaydının parçası olduğunu dile getirdi.
Enkazlarda insan kalıntılarının bulunma ihtimalinin somut bir gerçek olduğunu belirten Albanese, Filistinlilerin 4 Ağustos 2026’da, Kasım 2023’te yıkılan binaların enkazından 17 gün süren çalışmaların ardından çıkarılan geniş bir ailenin 112 üyesini toprağa verdiğini aktardı. Aynı saldırıda yaşamını yitiren 41 kişinin kalıntılarına ise halen ulaşılamadığını bildirdi.
İsrail ordusu veya müttefikleri bölgeye ulaşmadan önce enkaz altındaki Filistinlilere erişilmesi ve kimlik tespiti yapılmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Albanese, enkaz kaldırma çalışmalarında yer alan devletler ile şirketlerin sorumluluklarını hatırlattı.
Albanese, uluslararası suçlara ilişkin kanıtların yok edilmesinin, bu suçlarla bağlantılı kişiler bakımından uluslararası cezai sorumluluk doğurabileceği uyarısında bulundu. Enkaz kaldırma faaliyetlerinin, Filistinliler tarafından hazırlanan ve Filistinlilerin güvenini kazanmış aktörlerce desteklenen bir plan çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Vahşet suçlarına ilişkin kanıtların ortadan kaldırılmasının yasa dışı olduğunu belirten Albanese, Gazze’nin yeniden inşasının, geçmişin ve mağdurlar için adaletin sağlanması açısından gerekli delillerin silinmesine dayandırılamayacağını ifade etti.
