Gece Gündüz Bıkmadan Allah’ı Tesbih Edenler
Gece gündüz bıkmadan Allah’ı tesbih edenlerin ibadet anlayışı ve meleklerin sürekli ibadeti üzerine bir değerlendirme.
“Onlar, bıkıp usanmaksızın gece gündüz (Allah’ı) tesbih ederler.” (Enbiya:20)
Melekler, Allah’a olan kulluklarını asla ihmal etmeden, kibirlenmeden sürekli olarak ibadet ederler. Bu ibadet, onların yaşamlarının merkezinde yer alır ve her anlarını Allah’ı eksikliklerden uzak tutmak için harcarlar. İbadetlerinde hiçbir eksiklik göstermezler ve bu, onların hayatlarının temelini oluşturur.
İnsanlar da melekler gibi hayatlarını ibadetle doldurabilirler. Ara vermeden Allah’a yönelmek, kulluklarını sürdürmek mümkündür. İslam, kişinin Allah’a yöneldiği her anı ibadet olarak değerlendirir; bu, kişinin hayatın güzelliklerinden yararlanmasını da kapsar.
Abdullah b.Hars, Kâ’b bin el-Ahbar’a, “Onlar hiç ara vermeden, gece gündüz rablerini tesbih ederler” ayetinin anlamını sorduğunda, Kâ’b şu yanıtı vermiştir: “Ey kardeşimin oğlu, bizim için nefes almak neyse, meleklerin Allah’ı tesbih etmeleri de odur. Bizler yemek yer, uyur, kalkarız; bu eylemler nefes almamıza engel olmaz. Meleklerin de diğer görevleri, Allah’ı sürekli tesbih etmelerine engel değildir.”
FİZİLALİL KUR’AN
Zemahşerî, bu ayetin tefsirinde meleklerin ibadetinin kesintisiz olduğunu vurgular. “Yusabbihûne” (tesbih ederler) fiilinin sürekli zaman kalıbında olması, meleklerin bu eylemi devamlı olarak gerçekleştirdiğini gösterir. İnsanlar için gece ve gündüzün birbirini takip etmesi, uyku ve diğer beşeri ihtiyaçların devreye girmesi anlamına gelirken, melekler için böyle bir durum söz konusu değildir. Onlar için Allah’ı tesbih etmek, varoluşsal bir zorunluluktur.
Müfessir, “lâ yefturûn” (gevşemezler) ifadesine dikkat çekerek, meleklerin bu sürekli ibadetten asla bıkmadıklarını belirtir. Keşşâf’taki detayda, “fetret” (gevşeme) ifadesinin fiziksel yorgunluğu ya da zihinsel isteksizliği reddettiği vurgulanır. Meleklerin iradesi, Allah’a itaat etmekten zevk alacak şekilde yaratılmıştır.
Zemahşerî, “gece ve gündüz” ifadelerinin birlikte kullanılmasını, zamanın tamamını kapsama anlamında değerlendirir. Bu, her anın ve her saniyenin dolu geçmesini ifade eder.
EL KEŞŞAF TEFSİRİ
Rablerinin emirlerine teslimiyet gösteren bu kullar gibi, Allah bizleri de kendisine ibadet eden, O’nu tanıyıp iman eden ve hayatlarını O’nun emirlerine göre düzenleyen kullarından eylesin. Amin.
